Herkes İçin Kaliteli Eğitim

ERG için araştırma, verilere dayalı politika oluşturma süreçlerinin belkemiğini oluşturuyor. ERG ve/veya uzmanlarca hazırlanan araştırmalar eğitim sistemindeki çeşitli sorun alanlarına ışık tutuyor, farklı yaklaşımlara sahip taraflar arasında diyaloğa zemin hazırlıyor ve “herkes için kaliteli eğitim” hedefi doğrultusunda politika önerileri geliştirilmesine olanak sağlıyor.

2003 yılından bu yana ERG’nin eğitim politikalarına ilişkin bilgi temelini güçlendirdiği ve araştırmalardan hareketle politika önerileri geliştirdiği alanlar arasında eleştirel düşünme, demografik yapı ve eğitime ilişkin öngörüler, örgün eğitimde başlıca gelişmeler, eğitime erişim ve eğitimde başarıda eşitlik, öğretim programları, ilköğretimde okulu terk, çiftdillilik ve eğitim, uluslararası insan hakları mevzuatında ve ulusal mevzuatta eğitim hakkı, Yetiştirici Sınıf Öğretim Programı (YSÖP), meslek eğitimi, eğitimin finansmanı ve eğitim sisteminde yönetişim öne çıkıyor.

Aşağıda bu çalışmalara ilişkin ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.

Araştırma

Eğitim İzleme Raporları

ERG, Türkiye eğitim sistemindeki gelişmeleri eleştirel bir bakış açısıyla ele alan ve bu gelişmelerin altında yatan politikaları değerlendirmeyi ve kamuoyunun eğitim politikaları hakkındaki bilgi kaynaklarını genişletmeyi hedefleyen Eğitim İzleme Raporları’nı 2008’de yayımlamaya başladı. İlk raporda, 1997 Temel Eğitim Reformu'ndan sonraki 10 yılda gerçekleşen değişim öğrenci, öğrenme-öğretme süreçleri, eğitimin içeriği, öğrenme ortamları başlıkları altında ele alındı ve politika önerilerine yer verildi. 2009 ve 2010 yılında yayımlanan Eğitim İzleme Raporları’nda ise, 2008 ve 2009 yıllarında gerçekleşen gelişmeler resmi istatistikler ve diğer araştırma bulgularından hareketle değerlendirildi ve politika önerileri sunuldu. Ekim 2011’de yayımlanan Eğitim İzleme Raporu 2010’da yönetişim ve finansman, öğrenci, öğretmenler ve öğrenme süreçleri, eğitimin içeriği ve öğrenme ortamları başlıkları altında yapılan değerlendirmeye ek olarak farklı paydaşların eğitimin durumunu düzenli olarak izlemesini kolaylaştıracak “Eğitim İzleme Göstergeleri” de yer alıyor. ERG'nin çalışma alanları ve savunuculuk çalışmaları açısından da belirleyici role sahip bu raporların her yıl yayımlanması hedefleniyor. 

Çiftdillilik ve Eğitim

Birinci dili, Türkçeden farklı olan ve bu nedenle eğitime erişim, eğitimde kalite ve başarı açısından olumsuz deneyimlere sahip çocukların sorunlarını çocuğu odağa alarak tartışmak, ve çözüm önerileri üzerine düşünmek amacıyla Eğitimde Haklar çalışmaları çerçevesinde 16-17 Ekim 2009 tarihlerinde Çiftdillilik ve Eğitim Teknik Çalıştayı gerçekleştirildi.

Dr. Müge Ayan Ceyhan ve Dilara Koçbaş tarafından hazırlanan "Çiftdillilik ve Eğitim" raporu ise Kasım 2009’da yayımlandı. Raporda, evinde konuşulan dil eğitim dilinden farklı olan çocukların evde konuştukları dil ile eğitimleri arasındaki ilişkinin değerlendirildiği ve bu alanda olası modellere dayanak oluşturan kuramsal bir çerçevenin sunulduğu rapora ulaşmak için lütfen tıklayınız.

Kaynaştırma/Bütünleştirmenin Etkililiğini Artırmak

Sabancı Vakfı tarafından desteklenen ve Tohum Otizm Vakfı'nın ERG ortaklığıyla yürüttüğü Kaynaştırma/Bütünleştirmenin Etkililiğini Artırmak için Politika ve Uygulama Önerileri Projesi'nde, kaynaştırma yoluyla eğitimin uygulama düzeyinde etkililiğinin artırılması amaçlanıyor. Tohum Otizm Vakfı tarafından İstanbul'da üç okulda bir destek modeli İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü işbirliğiyle pilot olarak uygulanıyor. ERG ise proje kapsamında ilki Mart 2011'de yayımlanan üç rapor hazırlıyor. Türkiye'de Kaynaştırma/Bütünleştirme Yoluyla Eğitimin Durumu,  mevcut duruma ilişkin bir analiz sunarken, ikinci raporda dünyadan ve Türkiye'den kaynaştırma alanında iyi örnekler yer alacak. Ayrıca pilot uygulamanın etki değerlendirme bulgularından hareketle ERG'nin kaleme alacağı bir politika raporu ve Tohum Otizm Vakfı tarafından uygulayıcılara yönelik bir destek eğitim kılavuzu yayımlanacak.

ERG-UNICEF-MEB Ortak Araştırma Projeleri

ERG, UNICEF ve MEB İlköğretim Genel Müdürlüğü işbirliğiyle Ocak 2011'de üç ayrı araştırma projesi başlattı. İlk araştırma projesinde, e-okul verileri ışığında ekonomik krizin ilköğretim örencilerinin okula devamına etkisi incelenecek ve e-okul sisteminin daha etkili kullanılmasına yönelik stratejiler geliştirilecek. İkinci araştırmada, öğrencinin hangi özelliklerinin ortaöğretime erişim üzerinde belirleyici olduğu ortaya çıkarılacak ve ortaöğretime erişimin artırılmasına yönelik öneriler sunulacak. Üçüncü araştırmadaysa, ilköğretim okullarının hangi yollarla kaynak yarattığı ve kullandığına ilişkin yapılacak bir saha araştırmasının sonuçları, kaynak kullanımının daha eşitlikçi ve verimli kılınması için model geliştirme çalışmalarına dayanacak oluşturacak. Çalışmaların Temmuz 2012'de tamamlanması öngörülüyor.

Yetiştirici Sınıf Öğretim Programı Ara Dönem Değerlendirmesi

Yetiştirici Sınıf Öğretim Programı (YSÖP), Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğü ve UNICEF işbirliği ile 2008–2009 eğitim-öğretim yılında başlatıldı. YSÖP ile zorunlu eğitim çağında olup çeşitli nedenlerle öğrenimlerine devam edememiş olan 10-14 yaş grubundaki çocukların hızlandırılmış programlar aracılığıyla ilköğretime akranlarıyla birlikte devam etmeleri hedefleniyor. ERG, YSÖP uygulama sürecini gözden geçirerek, uygulamayı kolaylaştıran ve güçleştiren etmenlerin belirlenmesini ve YSÖP’ün sürdürülebilirliğinin değerlendirilmesini içeren ara dönem gözden geçirme raporunu hazırlıyor.

Eğitim Hakkı ve Eğitimde Haklar: Uluslararası İnsan Hakları Belgeleri Işığında Ulusal Mevzuatın Değerlendirilmesi 

ERG Haziran 2007'den beri Avrupa Komisyonu desteğiyle sürdürdüğü Eğitimde Haklar çalışmaları kapsamında, çocukların eğitim süreç ve ortamlarında sahip oldukları insan haklarının gerçekleştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlıyor. Eğitim hakkı kapsamında beş önemli temada uluslararası insan hakları mevzuatı ile ulusal mevzuat arasındaki uyum farkını irdeleyen ve yasal çerçevedeki engellerin ve eksiklerin giderilmesine dönük öneriler sunan derlemede yer alan raporların başlıkları şöyle:  Eğitime erişim: Eğitimde ayrımcılık yasağı ve fırsat eşitliği; Okullarda eğitimin amacı, yöntemi ve içeriği; Okullarda çocuğun beden, duygu ve ruh sağlığının ihmal, istismar ve şiddetten korunması; Okullarda sağlık hakkı; Okul yapıları. Raporlarda yazarlar tarafından geliştirilen öneriler Eğitimde Haklar Çalışma Grubu’nun savunuculuk çalışmalarının da temel dayanağını oluşturdu. Derlemeye ulaşmak için lütfen tıklayınız. Eğitimde Haklar kapsamında geliştirilen diğer yayınlar için lütfen tıklayınız. 

Yerelde Eğitim Hakkını Göstergelerle İzleme

ERG tarafından Mayıs 2008’de başlatılan “Sivil Toplum için Yerelde Eğitim Hakkına İlişkin Durumu ve Değişimi Göstergeler ile İzleme Çalışması” Eğitimde Haklar çalışmaları kapsamında devam ediyor. Çalışma, çocukların eğitim süreç ve ortamlarındaki insan haklarının yaşama geçmesine katkıda bulunmayı amaçlayan yerel örgütlenmelere illerinde eğitimde hakların ne ölçüde gerçekleştiğini saptamaları, değişimi izlemeleri, eriştikleri sonuçları hak sahiplerinin yaşamlarında olumlu yönde değişiklik yaratmak için kullanmaları için gösterge-temelli bir izleme çerçevesi ve araç sunmayı amaçlıyor. Bu doğrultuda, eğitim hakkı kapsamındaki çeşitli konularda gösterge setleri hazırlanması ve bu setlerin pilot uygulamayı takiben bir kılavuz aracılığıyla yerel örgütlenmelere yaygınlaştırılması planlanıyor.

Eğitimde Eşitlik

"Türkiye’de Eğitimde Eşitliğin Geliştirilmesi için Verilere Dayalı Savunu Projesi" kapsamında Galatasaray Üniversitesi İktisadi Araştırmalar Merkezi'nden (GİAM) Dr. Ozan Bakış, Doç. Dr. Haluk Levent, Prof. Dr. Ahmet İnsel ve Dr. Sezgin Polat tarafından gerçekleştirilen "Türkiye'de Eğitime Erişimin Belirleyicileri" araştırmasında 2003 ve 2006 Hanehalkı Bütçe Anketi'nden elde edilen veriler kullanılıyor. Rapora ulaşmak için lütfen tıklayınız. "Eğitimde Eşitlik Projesi" kapsamında Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi'nden (BETAM) Mehmet Alper Dinçer ve Yard. Doç. Dr. Gökçe Uysal Kolaşin tarafından gerçekleştirilen "Türkiye'de Öğrenci Başarısında Eşitsizliğin Belirleyicileri" araştırması 2006 Uluslararası Öğrenci Başarılarını Değerlendirme Programı'ndan (PISA) elde edilen verileri kullanıyor.

ERG, Hanehalkı Bütçe Anketi ve OECD Uluslararası Öğrenci Başarılarını Değerlendirme programı verilerini temel alan ve bu proje kapsamında gerçekleştirilen araştırmaların sonuçları ile eldeki verileri eşitlik perspektifinden ele alarak geliştirdiği politika önerilerini Şubat 2009'da kamuoyuyla paylaştı.

Eleştirel Düşünme

Günümüz birey ve demokratik yurttaşlık profilinin vazgeçilmez bir unsuru olan eleştirel düşünmenin kapsamı ve önemine ilişkin bilgiler sunan ve eleştirel düşünmenin eğitimde yaygınlaştırılması için eğitim sisteminin farklı bileşenleri bağlamında atılması gereken adımlara değinen yayın 2003 yılında yayımlandı. 2008’de güncellenerek yeniden basılan yayın 3000'e yakın öğretmen ile paylaşıldı.  Prof. Dr. İpek Gürkaynak, Prof. Dr. Füsun Üstel ve Prof. Dr. Sami Gülgöz tarafından kaleme alınan yayına ulaşmak için lütfen tıklayınız.

Kaynaştıma ve Bütünleştirmenin Etkinliğini Artırmak İçin Politika ve Uygulama Önerileri

“Kaynaştırma ve Bütünleştirmenin Etkinliğini Artırmak için Politika ve Uygulama Önerileri” Projesi Sabancı Vakfı Hibe Programları kapsamında desteklenmekte olup Eğitim Reformu Girişimi (ERG) ortaklığıyla yürütülmektedir.

Proje kapsamında;  Okullarda uygulanacak kaynaştırmaya destek modelinin o okullarda kaynaştırma uygulamalarını engelli çocukların kaliteli eğitim hakkını gerçekleştirecek biçimde iyileştirmesi, karar vericiler nezdinde, kaynaştırmanın etkili olabilmesi için alınması gereken önlemler konusunda farkındalık ve örnek model oluşması amaçlanmaktadır.İstanbul’un farklı bölgelerinde bulunan ve farklı özelliklere sahip üç devlet okulunda uygulanacak destek modelinin, okul yöneticileri, personel ve velilere yönelik bilgilendirme çalışmalarını, okullardaki tüm çocuklara yönelik etkinlikleri ve öğretmenlere yönelik teorik ve uygulamalı eğitimlerle süpervizyon/izleme çalışmalarını kapsamaktadır. Destek modelinin bu derece kapsamlı ve çeşitli olmasının temelinde, kaynaştırmanın başarılı olabilmesi için okulun tümüyle bu uygulamayı destekler nitelikte olması gerektiği fikri yatar.
Projede okul camiasındaki tüm gruplara yönelik müdahaleler tasarlanmış, böylece okulda kaynaştırmayı uygulamasını destekleyecek bir tutumlar bütününün, atmosferin oluşması amaçlanmıştır. Destek modelinin etkililiği bağımsız bir araştırmacı/araştırmacılar grubu tarafından değerlendirilecektir.

Toplumsal Cinsiyet Eşitliği

AÇEV, ERG, KA.DER ortaklığında yürütülen "Eğitimde ve Toplumsal Katılımda Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması Projesi" kapsamında İstanbul, Diyarbakır, Şanlıurfa, Mardin, Erzurum ve Konya’da yapılan saha araştırması, Doç. Dr. Fatoş Gökşen, Dr. Zeynep Cemalcılar ve Dr. Can Fuat Gürlesel tarafından gerçekleştirildi. Araştırma raporu, Aralık 2006'da “Türkiye'de İlköğretim Okullarında Okulu Terk ve İzlenmesi ile Önlenmesine Yönelik Politikalar” başlığıyla yayımlandı. Proje kapsamında hazırlanan diğer yayınlar için tıklayınız.

Meslek Eğitimi

ERG ve TÜRKONFED, meslek eğitiminin, gençlerin potansiyellerini gerçekleştirmelerine katkıda bulunacak, işletmelerin gereksinimini karşılayacak ve uluslararası rekabette genç nüfusu ile ön plana çıkmak isteyen Türkiye'ye avantaj yaratacak biçimde yapılandırılması ana hedefiyle yola çıktılar ve üretken bir tartışma ortamı oluşmasına katkıda bulunmak için bir dizi çalışma yaptılar. Bu kapsamda ERG ve TÜRKONFED iki rapor yayımladı. Batuhan Aydagül'ün kaleme aldığı ve Kasım 2006'da yayımlanan “Beceriler, Yeterlilikler ve Meslek Eğitimi: Politika Analizi ve Öneriler” raporunun devamı niteliğinde olan “Beceriler, Yeterlilikler ve Meslek Eğitimi: Finansman Yapısı ve Önerileri” adlı rapor ODTÜ öğretim görevlisi Dr. Hakan Yılmaz tarafından hazırlanarak Nisan 2007'de kamuoyuyla paylaşıldı.

Öğretim Programları İnceleme ve Değerlendirme

ERG, ilköğretim 1. – 5. sınıfları için hazırlanan Türkçe, Matematik, Hayat Bilgisi, Sosyal Bilgiler ile Fen ve Teknoloji derslerinin 2004 yılında değişen öğretim programlarını incelemek ve değerlendirmek üzere bir komisyon kurdu. Komisyon, raporunu Haziran 2005'te kamuoyuyla paylaştı.

Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Recep Kaymakcan tarafından gerçekleştirilen “Yeni Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretim Programı İnceleme ve Değerlendirme Raporu” da ERG'nin bu alanda gerçekleştirdiği diğer bir araştırmaydı. 

Eğitimde Yönetişim ve Kaynak Kullanımı

Demografi

2004'te Dr. Can Fuat Gürlesel tarafından hazırlanan “Türkiye'nin Kapısındaki Fırsat: 2025'e Doğru Nüfus, Eğitim ve Yeni Açılımlar” raporuyla ERG, Türkiye'nin genç nüfusunun, ülkenin Avrupa Birliği ve küresel ekonomide rekabet gücünü artırabilecek bir fırsat olduğuna ve kaliteli eğitim yoluyla kaliteli bir insan sermayesi yaratılmadıkça bu fırsatın kaybolacağına dikkat çekti.

Dünya Bankası Türkiye Eğitim Sektörü Çalışması

“Okul Öncesi Eğitimden Orta Öğretime Etkili, Adil ve Verimli bir Eğitim Sisteminin Sürdürülebilir Yolları” alt başlığını taşıyan Dünya Bankası-ERG ortak çalışması Mayıs 2004'te başladı ve çalışmanın Paylaşma Konferansı Mart 2006'da Ankara'da gerçekleşti. Araştırma kapsamında yapılan çalışmaların sonuçlarının değerlendirildiği ve eğitim sektörünün etkinliğini artıracak ve çıktıları iyileştirecek önceliklerin saptandığı Eğitim Sektörü Araştırması Politika Atölyesi Mayıs 2005'te Dünya Bankası ve Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu ile beraber düzenlendi. Atölye, Milli Eğitim Bakanlığı üst düzey yetkililerini, akademisyenleri, öğretmen ve öğrencileri, sivil toplum kuruluşları temsilcilerini bir araya getirerek verimli bir görüş alışverişi ve politika geliştirme ortamı yarattı. Bu araştırma kapsamında ayrıca Dünya Bankası üst düzey temsilcilerinin, yerli ve yabancı uzman ve öğretim üyelerinin, sivil toplum kuruluşları temsilcilerinin ve yerel paydaşların katıldığı çok sayıda buluşma gerçekleşti. Van, İzmir, Ankara, Eskişehir ve İstanbul illerinde üniversitelerde Eğitim Sektörü Araştırması Çalıştayları düzenlendi. 

Eğitim ve İnsangücü Raporu

2004 yılında gerçekleşen IV. Türkiye İktisat Kongresi kapsamında oluşturulan Eğitim ve İnsangücü Çalışma Grubu'nun raporu ERG önderliğinde hazırlandı. Raporda, Türkiye'nin sahip olduğu demografik fırsat penceresinden yararlanabilmesi ve üç temel hedefin gerçekleştirilmesi için eğitim ve öğretime düşen görevleri belirlendi. Bu hedefler, (i) uluslararası işgücü piyasalarında rekabet edebilecek nitelikli insangücünün yaratılması, (ii) eleştirel düşünme yetisine sahip bireyler yetişmesi ve (iii) yurttaşların, çoğulculuk, özgür düşünce, örgütlenme ve siyasi katılım özgürlüğü ve insan haklarına saygının yer aldığı bir demokratik çerçevede yaşabilmesi ve bu çerçeveye katkıda bulunabilmesiydi. Öncelikli olarak ve kapsamlı bir şekilde ele alınması önerilen konular ise raporda, kaliteli temel eğitime erişim, ortaöğretimde mesleki ve teknik eğitim, öğretmen ve eğiticilerin hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimleri, verimli kaynak dağıtımı ve kullanımı, esnek, açık ve kuvvetli yönetişim olarak yer aldı.