Herkes İçin Kaliteli Eğitim

ERG izleme ve araştırma çalışmalarının sonucunda “herkes için kaliteli eğitim” hedefine dönük ve çeşitli tarafların katkılarıyla oluşturduğu politika önerilerinin yaşama geçmesi için farklı stratejiler izliyor. Karar alıcılar ve politika yapıcılarla yüz yüze görüşmeler, farklı tarafları bir araya getiren koalisyonlar, bilgi ve politika notlarıyla kamuoyunu bilgilendirme ve basın aracılığıyla farkındalık yaratma ERG’nin savunuculuk çalışmalarında öne çıkan yöntemler arasında.

Savunuculuk insanların yaşamında olumlu yönde değişim yaratmak için bilgiyi stratejik olarak kullanarak kamu politikalarını etkileme girişimi olarak tanımlanıyor. Bu doğrultuda, ERG'nin araştırma çalışmaları kapsamında elde ettiği veriler, sadece sorun alanlarını tanımlamak ve betimlemek adına değil aynı zamanda politikaların temellendirileceği çözüm önerileri geliştirilmesi için kanıt niteliği taşıyor. Savunuculuk çalışmaları temelinde ERG, katılım, hesap verilebilirlik ve saydamlık ilkeleri doğrultusunda eğitim politikalarını etkilemek üzere katılımcı süreçleri harekete geçirip, toplumsal değişim için mevcut tutumların ve değerlerin tartışılmasını sağlayacak gündemleri yaratmaya çalışıyor.

Savunuculuk Çalışmaları

Eğitimde Haklar

ERG'nin Eğitimde Haklar çalışmaları kapsamında oluşturduğu ve kolaylaştırıcılığını üstlendiği Eğitimde Haklar Çalışma Grubu’nun (EHÇG) 14 üyesi, “Eğitim Hakkı ve Eğitimde Haklar: Uluslararası İnsan Hakları Belgeleri Işığında Ulusal Mevzuatın Değerlendirilmesi”ndeki bulgular ve öneriler ışığında Ekim 2009’da “Eğitimde Haklarımız Var! Bildirgesi ve Öneriler Dosyası”nı kamuoyuyla paylaştı ve burada yer alan mevzuat değişikliği önerilerini çeşitli etkinliklerde milletvekilleri ve MEB yetkilileriyle tartıştı. Ocak 2010’da ilgililerle paylaşılan, MEB’in Demokratik Vatandaşlık ve İnsan Hakları Eğitimi Projesi’ne ilişkin değerlendirme notu ise 11 EHÇG üyesinin imzasını taşıyor. EHÇG üyesi 19 kurum son olarak Ekim 2010’da “Eğitimde Haklarım Var!” gazete ilanını yayımlayarak eğitimde çocuk haklarına dikkat çekti.

Çiftdillilik ve Eğitim

“Çiftdillilik ve eğitim” alanındaki çalışmalarıyla ERG, eğitime erişimi, aldığı eğitimin kalitesi ya da eğitim sürecindeki deneyimleri birinci dilinin Türkçeden farklı olmasından olumsuz etkilenen çocukların eğitimle ilgili haklarından en üst düzeyde yararlanmalarını sağlayacak politikaların yaşama geçmesini amaçlıyor. Bu amaç doğrultusunda Kasım 2010’da kamuoyuyla paylaşılan “Türkiye’de Çiftdillilik ve Eğitim: Sürdürülebilir Çözümler için Atılması Gereken Adımlar”, “Çiftdillilik ve Eğitim” raporu ile konuya ilişkin Türkiye’de ve yurt dışında yapılmış çalışmaların yanı sıra Ekim 2009-Kasım 2010 döneminde ağırlıklı olarak akademisyenler ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerinin katılımıyla düzenlenen toplantılardaki tartışmaları dayanak alıyor.

Türkiye'de Din ve Eğitim: Değişim İhtiyacı

ERG, “din ve eğitim” ekseninde giderek kendini belli eden değişim ihtiyacının farklı iddia sahiplerinin yer aldığı katılımcı bir süreç içerisinde değerlendirilmesi amacıyla, Mayıs 2004’te bir diyalog süreci başlattı. Bu süreç sonunda ortaya çıkan ortak ilke ve öneriler "Türkiye'de Din ve Eğitim: Değişim İhtiyacı" adıyla yayımlandı. ERG ayrıca Eğitimde Haklar çalışmaları kapsamında Mart 2010’da Çocuğun Eğitim Hakkı Açısından Din ve Eğitim konulu bir toplantı düzenleyerek farklı tarafların katılımıyla 2005 sonrası gelişmeleri değerlendirdi.

Eğitime Erişim

Ekim 2007 tarihli "Eğitim Sisteminden Diplomasız Ayrılma Sorunu ve Çözüm Önerileri Politika Notu"nda, Binyıl Kalkınma Hedefleri ile 60. Hükümet Programı’nın eğitimle ilgili hedeflerinin gerçekleştirilmesi ve tüm çocuklarımızın eğitim hakkının sağlanması için acilen ele alınması gereken ilköğretimden diplomasız ayrılma sorununun önemini vurgulanıyor ve çözüme yönelik öneriler sunuluyor.

Kasım 2007’de yayımlanan "Ortaöğretime Geçiş Sistemi'ne ilişkin Değerlendirme ve Öneriler Politika Notu"nun ilk bölümünde ise kademeler arasındaki geçiş sistemlerine ilişkin temel bazı konular Türkiye’de ilköğretimden ortaöğretime geçiş bağlamında inceleniyor; ikinci bölümünde ise OGES’in iyileştirilmesine yönelik somut öneriler yer alıyor. ERG, Şubat 2008'de seviye belirleme sınavları üzerine Ankara'da,  akademisyenler ve MEB temsilcilerinin katılımıyla bir de çalıştay düzenledi.

Anayasa ve Eğitim

ERG, 60. Hükümetin başlattığı yeni anayasa hazırlık sürecine katkıda bulunmak amacıyla hazırladığı "Anayasada Eğitim Hakkına İlişkin İlkeler" metninin savunusunu TBMM'nin ilgili ihtisas komisyonları ve hükümet nezdinde Ekim-Kasım 2007 döneminde gerçekleştirdi. Eğitim hakkına yaklaşımında, sosyal devlet, eşitlik, laiklik, demokrasi ve kültürel çoğulculuk ilkelerinden yola çıkan ERG, anayasada eğitim hakkını; eğitimin amaçları, eğitim hakkı, cinsiyetler arası eşitlik ve olumlu ayrımcılık, hükümetlerin eğitime verdiği önem, yükseköğretim, laiklik ve din eğitimi, kültürel çoğulculuk konuları çerçevesinde ele aldı.

Erken Çocukluk Eğitimi

Erken çocukluk eğitiminin hem bireysel hem toplumsal gelişim açısından birçok getirisi olmasına rağmen Türkiye'de okul öncesi eğitime erişebilen çocuk sayısı çok sınırlı ve bölgeler, gelir grupları ve cinsiyetler arası eşitsizlikler oldukça yaygındır. Bu bilinçle ERG, AÇEV önderliğinde yürütülen erken çocukluk eğitimini yaygınlaştırma çalışmaları ve “7 Çok Geç” savunu kampanyasına destek vermiştir. 7 Çok Geç websitesine ulaşmak için lütfen tıklayınız.

Eğitimde Eşitlik Kızlara Öncelik!

ERG, AÇEV ve Kadın Adayları Destekleme ve Eğitme Derneği ortaklığıyla yürütülen "Eğitimde ve Toplumsal Katılımda Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması" projesi, toplumsal destek ve farkındalık yaratmak; bireysel gelişme ve dönüşüm sağlamak; eğitimde toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamaya yönelik yerel ve ulusal politikalar geliştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlayarak yola çıkmıştı. Bu proje kapsamında yapılan çalışmalar, bu alanda çalışan birçok sivil toplum kuruluşu ve akademisyenin Sivil Girişim çatısında buluşmasına önayak oldu. 2007 seçimleri öncesi, hem siyasi partilere hem de kamuoyuna bu konudaki görev ve sorumlulukları hatırlatma niteliği taşıyan “Eğitimde Eşitlik, Kızlara Öncelik!” bildirgesi ve savunu çalışmaları ilgiyle karşılandı. Bildirge'nin bazı maddeleri Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü'nün Kadına Karşı Aile İçi Şiddetle Mücadele Ulusal Eylem Planı'na alındı; kız çocuklarının okullulaşması konusu milletvekillerinin desteğiyle TBMM içinde ve dışında gündeme getirildi. 

Eğitimin Kalitesi ve Etkililiği

Eylül 2007'de yayımlanan Avrupa Birliği Yolunda Nitelikli İnsan Sermayesi: İspanya, Portekiz ve Polonya Örnekleri Bilgi Notu, İspanya, Portekiz ve Polonya'nın insan sermayelerini geliştirmek amacıyla uyguladıkları politikaları inceliyor ve bu incelemeden hareketle Türkiye'de eğitim politikaları için öneriler geliştiriyor. Bilgi notu hazırlanırken, Seda Domaniç'in (Ekonomi ve Dış Politikalar Merkezi - EDAM) 2007 yılının başında hazırladığı "Human Capital and EU Integration: Lessons learnt from Poland, Portugal and Spain" araştırma raporu temel kaynak olarak kullanılmıştır. Rapora ulaşmak için tıklayınız. 

Kademeler Arası Geçiş

Kasım 2007'de "Ortaöğretime Geçiş Sistemi'ne ilişkin Değerlendirme ve Öneriler" politika notunu yayımlayan ERG, Şubat 2008'de seviye belirleme sınavları üzerine Ankara'da,  akademisyenler ve MEB temsilcilerinin katılımıyla bir çalıştay düzenledi.

Öğretim Programları ve Ders Kitapları

Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu (TTK) Başkanlığı tarafından 2003'te başlatılan yeni öğretim programları ve ders kitapları çalışmaları ERG'nin eğitim politikaları ve karar verme süreçlerine katkı yapması için çok değerli bir fırsat oluşturdu. ERG, cumhuriyet döneminin en kapsamlı eğitim anlayışı değişikliklerinden birini oluşturmaya aday olan bu dönüşüme hem içerik hem de süreç boyutunda katkı yaptı; deneyim ve bilgi sahibi kişilerin ve sivil toplum kuruluşlarının uzmanlık ve yaklaşımlarının öğretim programı oluşturma süreçlerine yansımasını sağladı.

Geliştirme Süreci

ERG, özellikle Sosyal Bilgiler Komisyonu çalışmalarına odaklandı. Eylül 2003'te 1-3. sınıflar Hayat Bilgisi ve 4-8. sınıflar Sosyal Bilgiler öğretim programı önerileri TTK'ya sunuldu. Sabancı Üniversitesi bünyesinde devam eden Alternatif Tarih Kitapları projesi, TTK'nın üst düzey yöneticileriyle paylaşıldı. ERG, TTK'nın sivil toplum kuruluşlarıyla yaptığı “Nasıl bir insan?” konulu felsefe oluşturma tartışmalarına katıldı ve taslak öğretim programlarının ele alındığı çalıştaylara eğitimci dostlarıyla beraber katkıda bulundu.

Kamuoyu

ERG, 2004 yazında TTK Başkanı Prof. Dr. Ziya Selçuk, köşe yazarları ve bazı sivil toplum liderlerini bir araya getirdi ve müfredat değişikliğinin arkasındaki felsefe konusunda kamuoyunun bilgilenmesine olanak sağladı. Yeni müfredatların kamuoyuna açıklandığı günlerde Prof. Dr. Üstün Ergüder, Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik ile Radikal gazetesi adına bir röportaj yaptı.

İzleme ve Değerlendirme

ERG'nin, 1-5. sınıflara ait temel derslerin yeni müfredatlarının değerlendirilmesi için oluşturduğu Müfredat Değerlendirme Komisyonu'nun sonuç raporu Haziran 2005'te açıklandı.

Uluslararası Açılım

ERG, TTK, Dünya Bankası ve Avrupa Komisyonu Temel Eğitime Destek Projesi ile Haziran 2005'te “21. Yüzyılda Müfredat Reformu ve Uygulaması” konulu bir uluslararası toplantı düzenleyerek, ilk ve ortaöğretimde eğitim programlarını geliştirmekte olan veya geliştirmeyi planlayan ülkelerin deneyim, beklenti ve uygulamalarının paylaşılmasına olanak sağladı.

Eğitim Bütçesi İzleme

ERG, Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi süreçlerine ilişkin planladığı çalışmaların ilkini Kasım 2007'de, “Milli Eğitim Bakanlığı Bütçesine İlişkin Değerlendirme” politika notuyla gerçekleştirdi. Politika notunda, Bakanlık bütçesinin son yıllardaki değişimi, yatırım bütçesinin gösterdiği eğilim, eğitim çıktılarına ilişkin hedefler ile bütçe arasındaki ilişki, bütçenin eğitim kademeleri arasındaki dağılımı ve farklı bütçe kalemleri arasındaki dağılımdan hareketle kaynak ve kaynakların etkili harcanması ihtiyaçları değerlendirildi.

ERG, 22 Temmuz 2007 seçimlerinden önce tüm siyasi partileri ve bağımsız adayları programlarında eğitime öncelik vermeye çağırdığı seçim bildirisini kamuoyuyla paylaştı.